रौतहट, ०८ साउन ।। हनुमत कुमार यादव ।। समुदायस्तरमा विपद् पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्य क्षमता अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले रौतहटको गौरस्थित सिया प्यालेसमा सञ्चालन गरिएको सातदिने बेसिक विपद् स्वयंसेवक परिचालन तालिम (VMT) सम्पन्न भएको छ ।
साउन २ गतेदेखि ०८ गते २४ अगस्ट २०२६ सम्म सञ्चालन गरिएको तालिम नेपाल रेडक्रस सोसाइटी (NRCS) रौतहट जिल्ला शाखाले केन्द्रीय कार्यालयसँगको समन्वयमा आयोजना गरेको हो । तालिमको प्राविधिक अधिकार तथा गुणस्तर सुनिश्चितताको जिम्मेवारी राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDRRMA) को रहेको थियो भने आर्थिक सहयोग कोरिया अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (KOICA) मार्फत UNFPA नेपालले उपलब्ध गराएको थियो ।
तालिममा गौर नगरपालिकाका विभिन्न वडाबाट २४ जना युवा स्वयंसेवक सहभागी भएका थिए । सहभागीलाई खोज तथा उद्धार, प्राथमिक उपचार, आधारभूत जीवनरक्षा, बाढी उद्धार तथा जल सुरक्षा, सुरक्षित स्थानान्तरण, पूर्वसूचना तथा चेतावनीमा आधारित प्रतिकार्य, भग्नावशेष व्यवस्थापनलगायतका विषयमा व्यावहारिक तथा सैद्धान्तिक ज्ञान प्रदान गरिएको थियो।
त्यसैगरी विपद्का समयमा यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य तथा अधिकार (SRHR), आपत्कालीन अवस्थामा आवश्यक न्यूनतम प्रारम्भिक सेवा प्याकेज (MISP), लैङ्गिक हिंसा न्यूनीकरण तथा संरक्षणसम्बन्धी विषयलाई समेत तालिममा समेटिएको थियो।
तालिमपछि प्रमाणित स्वयंसेवकहरू स्थानीय विपद् व्यवस्थापन समिति (LDMC) अन्तर्गत विपद् पूर्वतयारी, प्रतिकार्य तथा पुनःस्थापना र पुनरुत्थानका गतिविधिमा परिचालन हुनेछन्। उनीहरूले पूर्वसूचना तथा चेतावनी प्रसारण, सुरक्षित स्थानान्तरण, प्रारम्भिक उद्धार, आश्रयस्थल व्यवस्थापन, राहत सामग्री वितरण तथा महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक, अपाङ्गता भएका व्यक्ति लगायत जोखिममा रहेका समुदायलाई सहयोग गर्नेछन्।
रौतहट बाढी, नदी कटान तथा डुबानको उच्च जोखिममा रहेको जिल्लाका रूपमा चिनिन्छ। यस्तो अवस्थामा स्थानीय स्तरमै दक्ष स्वयंसेवक तयार पारिनुले विपद्का बेला समयमै उद्धार, राहत र मानवीय सहयोग पुर्याउन महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
तालिमको समापन कार्यक्रममा नेपाल रेडक्रस सोसाइटी रौतहट जिल्ला शाखाका सभापति राजकिशोर प्रसाद यादवले समापन मन्तव्य दिएका थिए। कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिका रूपमा जिल्ला अधिकारी दिनेश सागर भुषाल, सशस्त्र प्रहरी बल ११ गण हजमिनीयाका प्रमुख कार्यक्रम संयोजक नगेन्द्र अर्याल, प्रशिक्षक भरत प्रसाद कोइराला सहितका टोलीलगायत सुरक्षा निकाय, स्थानीय तह तथा सरोकारवाला निकायका प्रतिनिधिहरूको उपस्थिति रहेको थियो।
समापन कार्यक्रममा वक्ताहरूले विपद् व्यवस्थापनमा स्थानीय समुदायको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको उल्लेख गर्दै तालिमबाट प्राप्त ज्ञान र सीपलाई समुदायको सुरक्षामा प्रभावकारी रूपमा प्रयोग गर्न स्वयंसेवकहरूलाई आग्रह गरेका थिए। स्थानीय स्तरमै दक्ष जनशक्ति तयार हुनु विपद् पूर्वतयारी र प्रभावकारी प्रतिकार्यका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताइएको छ।
